• Koninklijke Boekverkopersbond
• Boek & Bedrijf
• Boekenbon Service

• Contact
• Log in  

•  
  Boek & Bedrijf
• Advies over
  Starten en Stoppen
• Advies over
  Rendementsverbetering
• Advies over
  Dagelijkse praktijk
• Advies over
  Opleiding
•  
  Trainingen 2012

Beëindiging van een arbeidsovereenkomst

Ontslag, de rechter of van rechtswege? Er zijn verschillende manieren waarop een arbeidsovereenkomst tot een einde kan komen. Boek & Bedrijf zet ze voor u op een rij.

• de werknemer of werkgever zegt de arbeidsovereenkomst op (eenzijdige beëindiging);
• de werknemer en werkgever zijn het met elkaar eens dat de overeenkomst dient te eindigen (wederzijds goedvinden);
• de periode is verstreken waarvoor de overeenkomst is aangegaan (beëindiging van rechtswege);
• de rechter ontbindt de overeenkomst tussen partijen;
• op staande voet.

De werknemer of werkgever zegt de arbeidsovereenkomst op (eenzijdige beëindiging)
Opzegging van het dienstverband is door de werkgever behoudens een aantal uitzonderingen steeds mogelijk nadat toestemming tot ontslag is verkregen van het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI). Vanzelfsprekend dienen de voor opzegging geldende bepalingen in acht te worden genomen, zoals opzegtermijn en aanzegdag. Bovendien dient rekening te worden gehouden met het bestaan van opzegverboden, zoals in geval van ziekte.

Opzegging met onmiddellijke ingang is mogelijk in twee gevallen, namelijk:

Tijdens de proeftijd
In de CAO voor de Boekhandel is bepaald dat de eerste twee maanden van de dienstbetrekking als proeftijd mogen gelden. Wordt een langere proeftijd overeengekomen, dan is er sprake van een nietige afspraak en is derhalve geen proeftijd van toepassing tussen partijen. Een proeftijd moet schriftelijk worden overeengekomen.

In geval van ontslag op staande voet wegens een dringende reden
Deze wijze van beëindiging van de arbeidsovereenkomst geeft in de praktijk aanleiding tot veel problemen en procedures. Daarom adviseren wij u, vóórdat u overgaat tot het aanzeggen van ontslag op staande voet, contact op te nemen met Boek & Bedrijf. Voor deze wijze van beëindiging is een (objectief) dringende reden vereist, zoals diefstal, dronkenschap en ongeoorloofd verzuim. De reden dient onverwijld nadat deze zich heeft voorgedaan aan de werknemer te worden meegedeeld, alhoewel het toegestaan is om enige tijd te nemen voor het inwinnen van juridisch advies.

De werknemer en werkgever zijn het met elkaar eens dat de overeenkomst dient te eindigen (wederzijds goedvinden)
Bij deze wijze van beëindiging komt de contractvrijheid weer om de hoek kijken. Het staat werknemer en werkgever vrij overeen te komen dat de arbeidsovereenkomst zal eindigen op een bepaald moment. Ter bescherming van de werknemer stelt de rechter strenge eisen aan beëindiging met wederzijds goedvinden. Het moet duidelijk zijn dat de werknemer uitdrukkelijk en zonder voorbehoud akkoord is gegaan met de beëindiging. Er kan dus geen sprake zijn van de situatie: ‘wie zwijgt, stemt toe’. Daarnaast zal de werknemer begrepen moeten hebben waarmee hij/zij akkoord ging en een voorstel tot beëindiging op deze wijze hebben moeten kunnen overdenken.

Aangezien degene die zich op het beëindigen met wederzijds goedvinden beroept, zal moeten bewijzen dat dit is overeengekomen, is het aan te bevelen de beëindigingsovereenkomst op schrift te stellen.

De periode is verstreken waarvoor de overeenkomst is aangegaan (beëindiging van rechtswege)
Een arbeidsovereenkomst kan worden gesloten voor een vooraf bepaalde duur. Het moment waarop de overeenkomst tot een einde komt, moet objectief bepaalbaar zijn. Een arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur eindigt in principe van rechtswege, dus zonder dat opzegging noodzakelijk is. Er kan echter worden overeengekomen dat de overeenkomst dient te worden opgezegd.  Dit is echter niet aan te bevelen. Tevens kan een tussentijdse opzegmogelijkheid worden afgesproken. In geval tussentijds opzegging is overeengekomen, is voor beëindiging van de overeenkomst een vergunning van het Centrum voor Werk en Inkomen vereist.

Het verdient aanbeveling om de werknemer tijdig vóór het einde van het contract mede te delen dat het contract afloopt, indien u niet tot verlenging wenst over te gaan.

Wordt de einddatum overschreden, dan wordt de overeenkomst automatisch verlengd met de duur van het eerste contract, althans met maximaal één jaar.

Verlenging van de arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur is mogelijk met een duur die afwijkt van die van het eerste contract. De verlengde overeenkomst is ook een contract voor bepaalde duur.

Niet alleen de overeenkomst voor bepaalde duur eindigt van rechtswege. Een arbeidsovereenkomst eindigt tevens van rechtswege in geval van overlijden van de werknemer.

Bij het voorgaande is het zinvol om met het volgende rekening te houden: Overeenkomsten voor bepaalde duur mogen maximaal twee keer worden verlengd, met een gezamenlijk maximum van 36 maanden. Bij de derde verlenging, dan wel bij het overschrijden van het maximum van 36 maanden, ontstaat er een overeenkomst voor onbepaalde duur. Binnen deze maxima is sprake van overeenkomsten voor bepaalde duur, die van rechtswege eindigen. De CAO-regeling is identiek.

De rechter ontbindt de overeenkomst tussen partijen
Een arbeidsovereenkomst kan ook eindigen door rechterlijke uitspraak. De rechter kan de overeenkomst tussen werkgever en werknemer ontbinden wegens gewichtige redenen.

De ontbindingsregeling wegens gewichtige redenen is voor wat betreft het arbeidsovereenkomstenrecht speciaal in het Burgerlijk Wetboek opgenomen. Een gewichtige reden kan een dringende reden zijn waar geen ontslag op staande voet op is gevolgd. In de praktijk wordt de gewichtige reden veelal gevonden in een wijziging van de omstandigheden, die bijvoorbeeld kan ontstaan door verstoring van de arbeidsverhouding of door het vervallen van de functie zoals bij een reorganisatie.

Voor de goede orde moet worden vermeld dat hierboven slechts een summiere schets is gegeven van het zogenaamde ontslagrecht. Krijgt u te maken met een van de vele uitzonderingen, die nu juist de voetangels en klemmen van het geheel uitmaken, neem dan contact op met Boek & Bedrijf. Wij kunnen u adviseren of in verbinding stellen met een van onze juristen.